Co zrobić z kotłem olejowym, gdy dom w Lubuskiem czeka na modernizację ogrzewania?

Odpowiedź rzadko brzmi „wyrzucić kocioł od razu". Częściej najrozsądniejsza jest modernizacja w kilku krokach, w kolejności, która najpierw zmniejsza zapotrzebowanie domu na ciepło, a dopiero potem zmienia jego źródło.

Kocioł olejowy w domu z lat dziewięćdziesiątych

Starsze kotły olejowe to zwykle urządzenia niskotemperaturowe, które pracują z wysoką temperaturą wody w instalacji i wyrzucają kominem sporo ciepła ze spalin. Nowe urządzenia tego typu są kondensacyjne, czyli odzyskują ciepło z pary wodnej zawartej w spalinach. Różnica w zużyciu paliwa bywa wyraźna, zwłaszcza gdy instalacja w domu może pracować na niższej temperaturze zasilania.

Jeśli kocioł jest sprawny, a dom nie przechodzi gruntownego remontu, wymiana na nowszy model tej samej technologii bywa rozsądnym rozwiązaniem przejściowym. Współczesne kotły olejowe kondensacyjne wymagają jednak kilku rzeczy, których stara kotłownia może nie mieć: odpowiedniego komina lub wkładu kwasoodpornego, odprowadzenia kondensatu do kanalizacji, najczęściej przez neutralizator, oraz palnika dopasowanego do mocy, której dom faktycznie potrzebuje. Częsty błąd to dobranie nowego kotła z tą samą mocą co stary, choć dom od tamtej pory dostał nowe okna i docieplenie.

Przed decyzją dobrze jest więc policzyć zapotrzebowanie budynku na ciepło na nowo, a nie przepisywać danych z tabliczki znamionowej. Zrobi to projektant lub doświadczony instalator, a podstawą mogą być choćby rachunki za olej z kilku ostatnich sezonów.

Zanim ruszy się kocioł, warto zająć się grzejnikami

W wielu domach z tamtych lat grzejniki mają zwykłe zawory ręczne albo pierwsze termostaty, których głowice dawno przestały reagować. Efekt jest taki, że kocioł grzeje cały dom na tę samą temperaturę, a domownicy regulują ją, otwierając okna. To czysta strata paliwa, niezależnie od tego, czym się pali.

Wymiana zaworów na termostatyczne z nastawą wstępną to jedna z tańszych i najszybciej zwracających się zmian. Instalatorzy często proponują tu zawory danfoss, bo w wielu domach są już zamontowane takie same lub podobne, a w nowych modelach można ustawić wstępny przepływ dla każdego grzejnika. Ta nastawa pozwala zrównoważyć instalację: grzejnik blisko kotła nie zabiera wtedy całej gorącej wody, a ten w pokoju na końcu obiegu wreszcie się nagrzewa. Przy wyborze trzeba sprawdzić średnicę przyłącza, wersję prostą lub kątową oraz to, czy głowica pasuje do korpusu zaworu, bo producenci stosują różne systemy mocowania.

Dobrze wyregulowana instalacja ma jeszcze jedną zaletę: pozwala obniżyć temperaturę zasilania. A to oznacza, że przy późniejszej wymianie źródła ciepła łatwiej będzie wybrać urządzenie pracujące ekonomicznie na niskich parametrach.

Docieplenie i szczelność, czyli rzeczy mniej widowiskowe

Klimat zachodniej Polski jest łagodniejszy niż na wschodzie kraju, ale wiatr i wilgotne jesienie potrafią wychłodzić nieszczelny dom bardzo szybko. Strop nad ostatnią kondygnacją, nieocieplony dach, stare drzwi wejściowe i nieszczelne okna to miejsca, przez które ucieka najwięcej ciepła. Każdy z tych elementów można poprawić niezależnie, często w ramach jednego sezonu.

Kolejność ma znaczenie, bo moc nowego źródła ciepła zależy od tego, jak dobrze dom trzyma ciepło. Kto najpierw kupi urządzenie, a potem ociepli dom, zostaje z kotłem lub pompą ciepła przewymiarowaną w stosunku do potrzeb. Takie urządzenie częściej się włącza i wyłącza, szybciej się zużywa i pracuje mniej sprawnie.

Fotowoltaika jako drugi krok, a nie pierwszy

Dla wielu właścicieli domów w regionie panele na dachu są naturalnym pomysłem, zwłaszcza że Lubuskie ma przyzwoite nasłonecznienie i dużo domów z dachem na otwartej przestrzeni. Fotowoltaika sama nie ogrzeje domu z kotłem olejowym, ale ma sens, jeśli w planach jest pompa ciepła albo podgrzewanie wody prądem. Wtedy energia z dachu zasila urządzenie grzewcze i część kosztów przesuwa się z paliwa na własny prąd.

W wyszukiwarce ludzie wpisują zwykle hasło sklep z fotowoltaiką, a dopiero później dowiadują się, że wybór modułów to tylko część projektu. Liczy się orientacja i zacienienie dachu, roczne zużycie prądu po planowanej zmianie ogrzewania oraz falownik, który powinien mieć zapas na rozbudowę, na przykład o magazyn energii. W systemie net-billingu najbardziej opłaca się zużywać prąd na bieżąco, więc instalację projektuje się pod realny profil zużycia domu, a nie pod maksymalną moc, jaka zmieści się na dachu.

Plan na kilka sezonów zamiast jednej dużej inwestycji

Rozsądna kolejność wygląda u wielu rodzin podobnie. Kocioł olejowy może przez ten czas pracować dalej, a każdy etap zmniejsza zużycie paliwa:

1. regulacja instalacji i wymiana zaworów na termostatyczne,
2. docieplenie najsłabszych miejsc, zwykle stropu lub dachu,
3. przeliczenie zapotrzebowania na ciepło i decyzja o źródle,
4. fotowoltaika dopasowana do nowego zużycia prądu.

Gdy przyjdzie czas wymiany źródła, będzie już wiadomo, ile ciepła dom naprawdę potrzebuje, a koszt rozłoży się na kilka sezonów zamiast jednego.

Instalatorzy z województwa kompletują kotły, armaturę grzejnikową i elementy instalacji fotowoltaicznych w hurtowniach branżowych. W oddziałach Onninen można przedyskutować z działem technicznym dobór kotła lub zaworów do istniejącej instalacji, co przy starszych domach często oszczędza pomyłek.

Modernizację ogrzewania w domu z kotłem olejowym łatwiej rozłożyć w czasie, gdy wiadomo, co zrobić najpierw. Parametry kotłów, zaworów i modułów fotowoltaicznych oraz ich dostępność sprawdzisz na www.onninen.pl